Het huishoudelijk reglement is het dagelijkse 'wetboek' van uw VvE. Het regelt alles van geluidsoverlast tot Airbnb-verhuur en verbouwingen. Lees wat erin staat, hoe u het opstelt, welke meerderheid u nodig heeft en hoe u het kunt handhaven.
Het huishoudelijk reglement VvE is een document met praktische leefregels voor alle bewoners van een appartementencomplex. Het is een aanvulling op de splitsingsakte en het splitsingsreglement, en bevat concrete afspraken over het dagelijks samenleven: geluid, huisdieren, verbouwingen, gemeenschappelijke ruimten en verhuur aan derden.
Waar de splitsingsakte de juridische basis legt — eigendomsverhoudingen, breukdelen en stemrechten — regelt het huishoudelijk reglement de dagelijkse praktijk. Uit gegevens van het Kadaster en VvE Belang (2025) beschikt circa 70% van alle actieve VvE's in Nederland over een huishoudelijk reglement. Nederland telt naar schatting 125.000 actieve VvE's, wat betekent dat ruwweg 87.500 VvE's een huishoudelijk reglement hebben vastgesteld.
Het huishoudelijk reglement mag nooit in strijd zijn met de splitsingsakte of het splitsingsreglement. Bij tegenstrijdigheid gaat de splitsingsakte altijd voor (art. 5:111 BW). Het huishoudelijk reglement kan de splitsingsakte aanvullen, maar niet wijzigen.
VvE-eigenaren verwarren de twee documenten regelmatig. Het verschil is cruciaal, want de wijzigingsprocedure en de rechtskracht verschillen wezenlijk. De splitsingsakte wijzigen kost al snel €1.000 tot €2.000 aan notariskosten; het huishoudelijk reglement aanpassen is gratis via een ALV-besluit.
| Kenmerk | Splitsingsreglement | Huishoudelijk Reglement |
|---|---|---|
| Vastgelegd via | Notaris (verplicht) | ALV-besluit (geen notaris nodig) |
| Rechtsgeldigheid | Verbindt alle eigenaren, ook opvolgers | Verbindt alle bewoners, ook huurders |
| Inhoud | Eigendomsverhoudingen, breukdelen, stemrechten | Leefregels, gedragsregels, boetebeding |
| Wijzigen | Via notaris, gekwalificeerde meerderheid | Via ALV, doorgaans gewone meerderheid |
| Kosten wijziging | €1.000 – €2.000 notariskosten | Geen notariskosten |
| Wettelijke basis | Art. 5:111 e.v. BW | Niet wettelijk verplicht |
Het huishoudelijk reglement bevat concrete regels over het dagelijks samenwonen. De exacte inhoud verschilt per VvE, maar de onderstaande onderwerpen komen het meest voor. Uit een inventarisatie van de Geschillencommissie Appartementsrecht blijkt dat VvE's gemiddeld 15 tot 25 bepalingen opnemen. Per onderwerp vindt u een voorbeeldbepaling die u als uitgangspunt kunt gebruiken.
Regels over geluidsoverlast zijn de meest voorkomende bepalingen in een huishoudelijk reglement. Denk aan stiltetijden (doorgaans 22:00–08:00 uur op doordeweekse dagen), regels voor het gebruik van muziekinstrumenten en beperkingen voor feesten of bijeenkomsten. Volgens onderzoek van VvE Belang is geluidsoverlast de meest gerapporteerde klacht in VvE’s: circa 38% van alle klachtenmeldingen betreft geluid.
"Het is niet toegestaan om tussen 22:00 en 08:00 uur activiteiten te ontplooien die geluidsoverlast veroorzaken voor omwonenden. Verbouwingswerkzaamheden zijn uitsluitend toegestaan op werkdagen tussen 08:00 en 18:00 uur."
Het houden van huisdieren is een veelbesproken onderwerp in VvE’s. Het huishoudelijk reglement kan regels stellen over het maximaal aantal huisdieren, een aanlijnplicht in gemeenschappelijke ruimten en een opruimplicht op het terrein. Let op: een algeheel verbod op huisdieren is juridisch slechts afdwingbaar als dit in de splitsingsakte staat, niet alleen in het huishoudelijk reglement.
"Het houden van huisdieren is toegestaan mits dit geen overlast veroorzaakt. Honden dienen in alle gemeenschappelijke ruimten aangelijnd te zijn. De eigenaar is aansprakelijk voor schade en verplicht uitwerpselen direct te verwijderen."
Het huishoudelijk reglement regelt werktijden, meldplicht bij het bestuur en aansprakelijkheid bij verbouwingen in het privégedeelte. Bij werkzaamheden die de gemeenschappelijke delen raken of de constructie beïnvloeden, is altijd een besluit van de ALV nodig (art. 5:119 BW). Circa 20% van de VvE-geschillen is verbouwingsgerelateerd, aldus de Geschillencommissie Appartementsrecht.
"Verbouwingswerkzaamheden zijn uitsluitend toegestaan op werkdagen tussen 08:00 en 18:00 uur en op zaterdag tussen 09:00 en 17:00 uur. Alle werkzaamheden dienen minimaal 14 dagen vooraf schriftelijk gemeld te worden bij het bestuur."
Regels over het gebruik van gangen, trappenhuizen, bergingen, parkeergarages en gemeenschappelijke tuinen voorkomen conflicten over opslag, schoonmaak en gebruik. Circa 25% van de VvE-geschillen betreft het gebruik van gemeenschappelijke ruimten. Duidelijke regels in het huishoudelijk reglement verminderen de kans op conflicten aanzienlijk.
"Het is niet toegestaan om persoonlijke eigendommen permanent in de gemeenschappelijke gangen, trappenhuizen of kelders te plaatsen. Fietsen worden uitsluitend gestald op de aangewezen plekken."
Kortstondige verhuur via platforms als Airbnb, Booking.com of VRBO is een groeiend punt van zorg in VvE’s. Uit onderzoek van de Universiteit van Amsterdam blijkt dat het aandeel VvE’s dat regels over Airbnb heeft opgenomen, tussen 2020 en 2025 is gestegen met 35%. Het huishoudelijk reglement kan verhuur beperken of een maximumaantal nachten per jaar vastleggen, mits dit niet in strijd is met de splitsingsakte.
"Kortstondige verhuur van het privégedeelte via bemiddelingsplatforms is uitsluitend toegestaan na schriftelijke kennisgeving aan het bestuur en is beperkt tot maximaal 60 nachten per kalenderjaar. De eigenaar blijft te allen tijde aansprakelijk voor gedrag van tijdelijke huurders."
Andere veelvoorkomende onderwerpen zijn: rookbeleid op balkons en in gemeenschappelijke ruimten, afvalinzameling, regels over het plaatsen van fietsen en e-scooters in de gemeenschappelijke berging (een toenemend punt van discussie vanwege brandrisico's bij lithium-accu's), en het ophangen van wasgoed of het plaatsen van schotelantennes.
Een goed huishoudelijk reglement opstellen vraagt om zorgvuldigheid. Het moet juridisch kloppen, aansluiten op uw splitsingsakte en voldoende draagvlak hebben onder de eigenaren. Volg dit stappenplan voor een solide resultaat.
Lees de splitsingsakte en het splitsingsreglement grondig door. Stel vast welke onderwerpen al zijn geregeld en welke bepalingen het huishoudelijk reglement mag aanvullen. Let op eventuele stemvereisten voor het vaststellen van het reglement.
Vraag eigenaren en bewoners om input: welke onderwerpen zorgen voor de meeste wrijving? Wat zijn de meest genoemde klachten? Gebruik deze input als basis voor de conceptbepalingen.
Het bestuur of een werkgroep stelt een concept huishoudelijk reglement op. Gebruik modelbepalingen van VvE Belang of laat het concept controleren door een juridisch adviseur. Zorg dat elk artikel duidelijk, concreet en handhaafbaar is.
Stuur het concept minimaal 15 dagen voor de vergadering mee met de convocatie. In de ALV wordt het concept besproken en ter stemming voorgelegd. Leg de stemuitslag nauwkeurig vast in de notulen.
Na aanname verspreidt het bestuur het vastgestelde huishoudelijk reglement aan alle eigenaren en huurders. Voeg het toe aan het digitale archief en zorg dat nieuwe bewoners het ontvangen bij ingebruikname.
Het huishoudelijk reglement is een 'levend document' dat mee kan veranderen met de behoeften van de VvE. Wijzigingen worden via een ALV-besluit doorgevoerd. In de praktijk worden huishoudelijke reglementen gemiddeld elke 5 tot 8 jaar herzien. Redenen zijn veranderende wetgeving, nieuwe overlastsituaties of conflicten die met de bestaande regels niet opgelost kunnen worden.
In de meeste modelreglementen (MR 1992, MR 2006, MR 2017) volstaat een gewone meerderheid: meer dan 50% van de uitgebrachte stemmen in de ALV.
Van toepassing bij MR 1992, MR 2006 en MR 2017
Sommige (oudere) splitsingsreglementen vereisen een gekwalificeerde meerderheid van 2/3 van alle stemmen voor het vaststellen of wijzigen van het huishoudelijk reglement.
Controleer altijd uw eigen splitsingsreglement
Een besluit dat niet conform de juiste stemvereisten is genomen, kan door een eigenaar bij de kantonrechter worden vernietigd (art. 5:130 BW). Volgens jurisprudentie worden jaarlijks circa 200 VvE-besluiten bij de kantonrechter aangevochten, waarvan een aanzienlijk deel betrekking heeft op procedurefouten. Zorg dat de notulen de stemuitslag altijd nauwkeurig vastleggen.
Een huishoudelijk reglement is alleen effectief als het ook wordt gehandhaafd. Het VvE-bestuur is verantwoordelijk voor de handhaving. Uit onderzoek van Vastgoed Belang blijkt dat in circa 45% van de VvE's ten minste eenmaal per jaar een overtreding van het huishoudelijk reglement wordt gemeld. Het bestuur doorloopt bij overtreding de volgende stappen.
Het bestuur stuurt de overtreder een aangetekende brief met verwijzing naar het geschonden artikel in het huishoudelijk reglement en een redelijke termijn om de overtreding te beëindigen.
Bij herhaling of niet-naleving volgt een tweede schriftelijke waarschuwing, met aankondiging van de boete die zal worden opgelegd conform het boetebeding in het reglement.
Het bestuur legt een boete op conform het boetebeding. Gangbare boetes variëren van €50 tot €500 per overtreding of per dag dat de overtreding voortduurt. Het boetebeding moet expliciet in het huishoudelijk reglement zijn opgenomen.
Als de overtreder niet meewerkt, kan de VvE via de kantonrechter naleving afdwingen (art. 5:126 lid 3 BW). De rechter kan een dwangsom opleggen. Bij ernstige en structurele overlast kan zelfs ontzegging van gebruik van het privégedeelte worden gevorderd (art. 5:128 BW).
Een boetebeding moet expliciet in het huishoudelijk reglement zijn opgenomen en door de ALV zijn goedgekeurd. Zonder boetebeding kan het bestuur geen boetes opleggen. In de modelreglementen 2006 en 2017 is standaard een boetebeding opgenomen van maximaal €500 per overtreding. De VvE kan in het huishoudelijk reglement afwijkende bedragen vaststellen, zolang deze in verhouding staan tot de ernst van de overtreding.
Hieronder vindt u een volledig stel voorbeeldartikelen die u als basis kunt gebruiken voor het opstellen van uw eigen huishoudelijk reglement. Pas de bepalingen altijd aan op de specifieke situatie van uw VvE en laat het eindresultaat controleren door een juridisch adviseur.
Eigenaren en bewoners onthouden zich van het veroorzaken van onredelijke geluidsoverlast. Tussen 22:00 en 08:00 uur op doordeweekse dagen, en tussen 23:00 en 09:00 uur in het weekend en op feestdagen, geldt een verscherpte stiltenorm. Verbouwingswerkzaamheden zijn uitsluitend toegestaan op werkdagen tussen 08:00 en 18:00 uur.
Het is niet toegestaan om persoonlijke eigendommen te plaatsen of op te slaan in de gemeenschappelijke gangen, trappenhuizen of kelders. Fietsen, e-scooters en aanhangwagens worden uitsluitend gestald op de aangewezen plekken. Overige opslag in gemeenschappelijke ruimten is uitsluitend toegestaan na schriftelijke toestemming van het bestuur.
Het houden van huisdieren is toegestaan mits dit geen aantoonbare overlast veroorzaakt voor medebewoners. Honden dienen in alle gemeenschappelijke ruimten aangelijnd te zijn. Eigenaren zijn aansprakelijk voor schade veroorzaakt door hun huisdieren en verplicht uitwerpselen direct van het terrein van de VvE te verwijderen.
Verbouwingswerkzaamheden in het privégedeelte zijn uitsluitend toegestaan op werkdagen tussen 08:00 en 18:00 uur en op zaterdag tussen 09:00 en 17:00 uur. Op zon- en feestdagen zijn werkzaamheden niet toegestaan. Alle werkzaamheden dienen minimaal 14 dagen vooraf schriftelijk gemeld te worden bij het bestuur, inclusief beschrijving van de werkzaamheden en geplande uitvoeringsduur.
Het is niet toegestaan om zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van het bestuur wijzigingen aan te brengen aan balkons, gevels, kozijnen of andere gemeenschappelijke delen. Het plaatsen van zonneschermen, rolluiken, schotelantennes of andere uitwendige installaties vereist goedkeuring van de ALV (art. 5:119 BW).
Kortstondige verhuur van het privégedeelte via bemiddelingsplatforms (zoals Airbnb, Booking.com of vergelijkbare diensten) is uitsluitend toegestaan na schriftelijke kennisgeving aan het bestuur en is beperkt tot maximaal 60 nachten per kalenderjaar. De eigenaar blijft te allen tijde aansprakelijk voor gedrag van tijdelijke huurders en voor naleving van dit reglement.
Bij overtreding van dit huishoudelijk reglement kan het bestuur, na een schriftelijke waarschuwing, een boete opleggen van €100 per overtreding per dag dat de overtreding voortduurt, met een maximum van €500 per afzonderlijke overtreding. De boete wordt bij de servicekosten in rekening gebracht.
Met HARCOO als uw VvE-beheerder krijgt u ondersteuning bij het opstellen, actualiseren en handhaven van het huishoudelijk reglement. Onze ervaren beheerders kennen de juridische valkuilen en zorgen voor een professionele aanpak.
Antwoorden op de meest gestelde vragen over het opstellen, wijzigen en handhaven van het huishoudelijk reglement
De splitsingsakte is een notarieel vastgelegd document dat de juridische grondslag vormt van de VvE: eigendomsverhoudingen, breukdelen, stemrechten en het splitsingsreglement. Het huishoudelijk reglement is een aanvulling hierop met praktische leefregels die door de ALV worden vastgesteld zonder tussenkomst van een notaris. Cruciaal verschil: de splitsingsakte wijzigen kost al snel €1.000–2.000 aan notariskosten en vereist een gekwalificeerde meerderheid; het huishoudelijk reglement kan sneller worden aangepast via een ALV-besluit. Het huishoudelijk reglement mag nooit in strijd zijn met de splitsingsakte (art. 5:111 BW).
Nee, een huishoudelijk reglement is wettelijk niet verplicht. De wet (Burgerlijk Wetboek Boek 5, Titel 9) schrijft een splitsingsakte voor, maar geen huishoudelijk reglement. In de praktijk beschikt circa 70% van de actieve VvE’s in Nederland over een huishoudelijk reglement. Het wordt sterk aanbevolen omdat het duidelijkheid schept over dagelijkse leefregels en conflicten helpt voorkomen.
In de meeste modelreglementen (MR 1992, MR 2006, MR 2017) volstaat een gewone meerderheid: meer dan 50% van de uitgebrachte stemmen in de ALV. Sommige (oudere) splitsingsreglementen vereisen een gekwalificeerde meerderheid van 2/3 van alle stemmen. Controleer altijd uw eigen splitsingsreglement voor de specifieke stemvereisten. Een besluit dat niet conform de stemvereisten is genomen, kan door een eigenaar bij de kantonrechter worden vernietigd.
Het huishoudelijk reglement kan kortstondige verhuur via platforms zoals Airbnb beperken — bijvoorbeeld door een maximumaantal nachten per jaar vast te leggen of een meldplicht in te stellen — mits dit niet in strijd is met de splitsingsakte. Een volledig verbod op verhuur is alleen afdwingbaar als dit in de splitsingsakte zelf staat. Circa 35% meer VvE’s heeft na 2020 regels over kortstondige verhuur opgenomen in hun huishoudelijk reglement, blijkt uit onderzoek van de Universiteit van Amsterdam.
Een volledig verbod op huisdieren in het huishoudelijk reglement is juridisch omstreden. De Hoge Raad heeft in meerdere uitspraken bepaald dat een algeheel huisdierverbod alleen afdwingbaar is als dit in de splitsingsakte zelf staat. Het huishoudelijk reglement kan wel regels stellen, zoals een aanlijnplicht, opruimplicht en beperkingen bij overlast. Bij ernstige overlast door een huisdier kan de VvE optreden op basis van art. 5:112 BW.
Meld de overtreding bij het VvE-bestuur. Het bestuur stuurt een schriftelijke waarschuwing en kan bij herhaling een boete opleggen conform het boetebeding. Als de overtreder niet meewerkt, kan de VvE via de kantonrechter naleving afdwingen (art. 5:126 lid 3 BW). De rechter kan een dwangsom opleggen. Bij ernstige structurele overlast is zelfs ontzegging van gebruik van het privégedeelte mogelijk (art. 5:128 BW), hoewel dit in de praktijk zelden voorkomt. Jaarlijks worden circa 200 VvE-besluiten bij de kantonrechter aangevochten.
Alles over de ALV: agenda, stemming en notulen. Hoe organiseert u een geldige vergadering?
Lees artikelWat doet het VvE-bestuur, welke taken heeft het en hoe zit het met aansprakelijkheid?
Lees artikelWanneer moet u een VvE oprichten, hoe werkt de KvK-inschrijving en wat zijn de kosten?
Lees artikelHARCOO biedt professioneel VvE-beheer in heel Nederland. Bekijk de informatie voor uw stad.
Ervaar het verschil zelf met HARCOO - met onze professionele overstapservice.